‘Word de schaakspeler en stop het schaakstuk te zijn’

Afgelopen 9 april liep ik de NN Marathon Rotterdam. Trainen voor een marathon vraagt om lichamelijke discipline en toewijding. Je mind trainen in de sport als ook in het dagelijks leven is net zo belangrijk. 'Emotionele fitness' zoals dat werd verwoord in ‘Your Roadmap to Success & Happiness.'

Afgelopen 9 april liep ik de NN Marathon Rotterdam. Trainen voor een marathon vraagt om lichamelijke discipline en toewijding. Je mind trainen in de sport alsook in het dagelijks leven is net zo belangrijk. ‘Emotionele fitness’, zoals dat werd verwoord in ‘Your Roadmap to Success & Happiness.’

Wat wil je worden als je later groter bent? Niemand stelde ooit die vraag aan mij. Als tiener had ik het antwoord ook niet geweten. En in het Spakenburgse milieu waar ik opgroeide met een ijzersterke lokale economie, denk aan de roodgele broodbussen van bakkerij ’t Stoepje, de vele visbedrijven zoals Fishpartners en topbedrijven die de wereld veroverden: soezenbakker Van Diermen, Heinen en Hopman, ging je dan maar werken op je zestiende. Ik mengde grondstoffen, repareerde pallets met een spijkerpistool, sjouwde kalkzandsteenblokken als opperman, sneed koppen van schelvissen, zag duizenden slagroomsoezen passeren achter de lopende band, drukte spijs in kerststollen,  werkte als heftruckchauffeur en magazijnmedewerker. Het kon mij niet bekoren. Ongeschikt. En toen op mijn 18e jaar kreeg ik het waanzinnige idee om mijn chauffeursdiploma te behalen en vrachtwagenchauffeur te worden. Vrijheid!

‘Een gevaarlijke stof is een stof die door zijn specifieke eigenschappen, reeds in kleine hoeveelheden, schade of hinder kan veroorzaken aan mens, dier en milieu.’

Zo uit mijn hoofd. Twintig jaar later nog steeds. De mond van mijn docent viel open. Wat was ik trots op mijn papiertje. En toen ging ik rijden. Zoeken met een stratenboek, had ik eindelijk die eenrichtingsweg gevonden in Amsterdam, reed ik er voorbij met mijn truck. ‘Potver, de potver.’ Ik vloekte wat af. Lange werkdagen, uren wachten bij klanten, files, klagende werkgevers. Ik werd er letterlijk zo moe van dat ik een keer in slaap viel toen ik voor een brug stond te wachten. ‘Bom, bom, bom.’ Een medeweggebruiker bonkte hard op mijn raam en schudde me wakker uit mijn droom. Vrijheid? Die was er niet. Ongeschikt.

In 2000 maakte ik met een vriend een rondreis door Israël. We reisden door het Beloofde land in een bus met Belgische paters en een handvol Nederlandse toeristen. Veel reizigers dachten: wat doen die twee lapzwansen uit Spakenburg van begin twintig op deze verkapte bedevaartsreis? Stelde de gids een vraag, strooiden wij met onze Bijbelse kennis. Ik stopte nog een briefje in de Klaagmuur over ‘geloof, hoop en liefde.’ We bezochten in het land van melk en honing, een kibboets. ‘Niks voor jou?, vroeg de gids. ‘Zeker’, antwoordde ik. Vrijheid.

Er heerste vrede in het Beloofde Land. Koud terug brak de pleuris uit. De Tweede Intifada begon op de Tempelberg waar wij enkele weken daarvoor liepen. ‘Holy shit’, dacht ik. Wat had ik gedaan als de stenen om mijn oren hadden gevlogen? Het journalistieke vlammetje ontbrandde in mij.  Maar met alleen een mavodiploma op zak, ondernam ik verder niets. Op 11 september 2001 om 15.00 uur ’s middags, je gelooft het niet, nam ik ontslag van mijn job als vrachtwagenchauffeur in de vis. En toen vlogen er twee vliegtuigen het WTC in.

Een verwarrende tijd. Ik nam ontslag om te backpacken in Australië, Nieuw Zeeland en Zuidoost- Azië. Dit idee is in mijn hoofd geplant op die kibboets en werd een brandend verlangen in mijn cabine. Ik kocht een Mitsubishi Magna Wagon  en reisde van oost naar west in dat enorme uitgestrekte Australië. Het was de mooiste tijd van mijn leven. Die vrijheid. Die fenomenale sterrenhemel in de outback. Een kudde kangoeroes dat overstak en één dier dat zich doodliep in mijn deur, de rode rotsen met zonsondergang, hagelwitte stranden.  Na tien maanden keerde ik terug naar Nederland. En toen kwam ik wéér op die vrachtwagen te rijden. In 2004 was ik er zo klaar mee dat ik zwarte grappen begon te maken. Dat jaar verscheen de film Gegen die Wand. Eén van de eerste scenes: de depressieve hoofdrolspeler rijdt in volle vaart met zijn auto tegen de muur.

Dat kon ik beter met mijn truck. ‘Gegen die wand!’

Gelukkig was ik wijzer. Maar ik moest echt wat anders gaan doen. Ik schaakte en schreef en analyseerde wekelijks schaakpartijen voor een lokale krant. Kon ik het niet zoeken in de journalistieke hoek? Met alleen een mavodiploma én chauffeursdiploma werd je niet toegelaten tot het hbo. Ik ontdekte de 21-plustest. De School voor  de Journalistiek in Utrecht selecteerde uit 700 aanmeldingen de beste 150. Ik kon meedoen aan een toelatingstest. Ik denk dat ik de enige vrachtwagenchauffeur van Nederland was die in zijn pauze De Volkskrant las. Het brandende verlangen om te studeren nam met iedere kilometer meer toe. Ik was niet meer te stoppen. In Utrecht kwam ik er twee keer net niet door, en ook in Tilburg werd ik afgewezen. Ik hield vol en kon in 2005 starten aan de Christelijke Hogeschool Ede. Ov-jaarkaart, uitwonende studiebeurs, colleges over filosofie, psychologie, literatuur. Mamma Mia. Dit was pas vrijheid! Binnen vier jaar rondde ik mijn opleiding journalistiek af, gretig naar nog meer kennis wist ik toegelaten te worden aan de Universiteit Utrecht. Eerst een schakeljaar en toen de master Internationale Betrekkingen in Historisch Perspectief. Studeren aan een universiteit, zo gaaf. Ik ben de hoogstopgeleide jongen van mijn hele familie. Twee maanden voor mijn afstuderen kreeg ik een brief van de bank. Tot hun grote spijt moesten ze mijn studentenrekening stopzetten, omdat ik 34 jaar was geworden. Het grootst mogelijke compliment dat ik kon krijgen.

Schrijf drie succesmomenten op uit jouw leven. Het was één van de vragen tijdens ‘Your Roadmap to Success & Happiness’, een online Masterclass die door de Mastermind Academy (Michael Pilarczyk en Cindy Koeman) op poten is gezet. Ik leer en studeer nu vijf jaar later nog steeds. Je raakt immers nooit uitgeleerd. Persoonlijke ontwikkeling over leiderschap, of dat nu via de Mastermind Academy is, of via de coaches van Stap-in met het programma ‘Ik zei de Gek.’

De succesmomenten. Ik benoemde mijn mediareis naar Groenland uit 2008 waar ik een serie verhalen schreef over klimaatverandering en IJsland een jaar later waar ik schreef over de ‘kreppa’ de economische crisis voor dagblad Trouw niet eens. Ik heb veel om dankbaar voor te zijn. En die dankbaarheid mag je best uitspreken of nog beter opschrijven, leerde de online Masterclass me. ‘Alles begint met een gedachte.’ De dingen die ik heb gedaan in mijn leven begonnen allereerst in mijn mind. ‘Connecting the dots.’ Ik kende de quote van Steve Jobs: “You can’t connect the dots looking forward; you can only connect them looking backwards. So you have to trust that the dots will somehow connect in your future.”

Ik verbond de punten in mijn leven en keek terug. Het pad dat ik bewandelde, de wegen waarop ik vele kilometers het gaspedaal intrapte, het kon allemaal alleen maar op mijn manier. Ik was ook die jongen die zelf het stuur ter handen nam om zijn leven radicaal te veranderen. Ik schrijf vandaag de dag als freelance journalist, die vrijheid!, voor meerdere opdrachtgevers. AD, Trouw, vakblad Truckstar, een vakblad over transport voor vrachtwagenchauffeurs. O ironie. Heel soms rijd ik wéér vrachtwagen en fotografeer de truck en schrijf er een reportage over.

Connecting the dots. In mei 2014 kwamen er 40 mensen om het leven bij zware overstromingen op de Balkan. Een hulpkonvooi met drie vrachtwagens vertrok naar Sarajevo om matrassen af te leveren. Of ik mee wilde als verslaggever? Ik werd ook weer even chauffeur. De trucker waarnaast ik zat was moe, zo moe dat ik de heenreis voor zeker de helft heb gereden. Berg op en met een gang van 120 kilometer per uur met die dikke torpedoneus van de berg af. Een fantastische reis en nog nooit had ik zo genoten van vrachtwagen rijden. In dat rokerige hotel in Sarajevo realiseerde ik me toen ik mijn stukken aan het tikken was, met een sigaret tussen mijn lippen, voor dagblad Trouw en Truckstar dat mijn oude en nieuwe leven elkaar kruisten. Ik was chauffeur én verslaggever.

Iedere levensfase vertelt je dingen. Van ieder probleem kun je sterker worden, groeien en bloeien. Als ik niet proactief was geweest, leidde ik nu een doodongelukkig leven op de vrachtwagen.  Ik leefde altijd zonder heel concreet doelen te stellen. Persoonlijke ontwikkeling en zelfstudie leert me nu gestructureerd aan de slag te gaan met doelen. Heb jij dat als levenskunstenaar dan nodig, zou je kunnen zeggen als je het begin van dit verhaal leest. Jazeker. Later meer.

Ik noteerde aan het begin van dit jaar een doel voor over vijf jaar (een literair non-fictieboek schrijven), pende drie jaardoelen op en schrijf nu kleinere doelen voor iedere dag om gefocust te blijven. Eén van mijn doelen was om nog betere verhalen te schrijven, een storyteller te worden die narratieve journalistiek bedrijft. Een journalist die waargebeurde verhalen schrijft met plots, personages en spanningsboog. Ik heb afgelopen week een cursus literaire non-fictie afgerond bij uitgeverij Atlas Contact waar ik les kreeg van gerenommeerde schrijvers van onder anderen Judith Koelemeijer, Frank Westerman en Jan Brokken. Mijn jaardoel dwong me om deze schrijfcursus te volgen. Het was best spannend, want je ziet ook je eigen tekortkomingen tijdens zo’n cursus. Het was soms pijn lijden. Maar als ik moet kiezen tussen de ‘Pain of Discipline’ of de ‘Pain of Regret’, dan liever die eerste pijn.

Move before you’re ready’, leerde ik. Ik heb geen idee of die cursus verhalende journalistiek mij iets gaat opleveren. Ik weet niet of ik een geschikt onderwerp vind dat past in het genre literaire non-fictie. Mocht het achteraf een verkeerde keuze zijn, prima, ‘I may be wrong but I’m never in doubt’, citeerde Michael Pilarczyk meer dan eens zijn zakelijke mentor. Succesvolle mensen beslissen snel en twijfelen niet. Afgelopen zomer reisde ik naar Thailand en volgde twee weken lang een verslavingstherapeut die vroeger zelf drugs en alcohol gebruikte. Wederom een mediareis met overlappingen naar mijn cursus literaire non-fictie. Dit was ook één van mijn doelen: ticket boeken, vliegen en ik zie wel. Ik publiceerde twee verhalen en er ligt nu een groot onderzoeksverhaal over afkicken in het buitenland op de plank van dagblad Trouw. En dit is niet het laatste verhaal over dit onderwerp.

Ik maak sinds begin dit jaar een dagelijkse ‘to do list’ en werk naar mijn grotere doelen toe. Bijvoorbeeld: 1.Persoonlijke ontwikkeling. 2. Ademhalingsoefeningen. 3. Lezen van goede literaire verhalen. 4. Dertig push ups plus vijf rompstabiliteitsoefeningen voor marathontraining. 5. Dertig minuten lezen.  Als je gedisciplineerd je agenda volgt, dingen opschrijft, werk je iedere dag aan je doelen. Het voorkomt dat je teveel tijd verkloot aan zinloze zaken en niet met je doelen bezig bent. ‘It’s all about the he says she says bullshit’, zoals Limp Bizkit het mooi verwoordt in Break Stuff.  De Amerikaanse levenscoach Tony Robbins zei eens: ‘Mensen overschatten wat ze in een jaar kunnen bereiken en onderschatten wat ze in tien, vijftien of twintig jaar kunnen bereiken.’

Ik hoorde laatst het verhaal van Jaap Schimmel eigenaar van twee Plus Supermarkten in IJsselstein. Hij vocht tien jaar lang voor de realisatie van een tweede filiaal. ‘Dat kon niet.’ En de Briljant 2.0 formule kon zeker niet. Ga nu eens kijken in IJsselstein. In tien of twintig jaar kun je stapsgewijs veel bereiken. Ik had geen bevestiging nodig, maar leerde door de masterclass over persoonlijke ontwikkeling dat ik mijn leven aardig op de rails had. Als dat zo is, waarom volgde je dan deze cursus? Ik wil mezelf op alle fronten verbeteren, echt de beste versie van mezelf worden. Passief op je lauweren rusten op de bank en stoppen met studeren is niet slim. Ik wil me zakelijk, privé en spiritueel verder verbeteren. De zesjes en zeventjes op de piramide van levenskunst mogen best wat omhoog. En als ik dan wat ouder ben niet denk: had ik maar dit gedaan.

‘Cause life is a lesson, you learn it when you’re through.’ Limp Bizkit ‘Take a Look Around.’

Ik laat mijn leven nog te vaak beheersen door andere mensen. Begin april 2017 werd ik in mijn eigen huis gestalkt door een verkoper van een energiemaatschappij. Ik heb geen voordeur (alleen al voor dit soort eikels) en hij bleef tot drie keer toe terugkomen voor mijn raam. Hij zag dat mijn vrouw en ik aan het eten waren (ik maakte al wegwerpgebaren ‘ga weg jongen’), maar hij bleef nog net niet mijn happen tellen. Hondsbrutaal. En hij had het lef om achterom te komen toen we het eten op hadden. Meneer Nuon. ‘Knap asociaal wat je doet. Denk je dat ik nog met jou in gesprek ga?, zei ik. Hij bood zijn excuses aan en ging weer. Maar ik was woest. Waarom laat ik me hierdoor op de kast jagen, vroeg ik me af. Totaal onnodig. Ik had ook kalm kunnen blijven. ‘Joh, ik heb geen interesse, en tip van de week: ga niet tot drie keer toe lopen zwaaien naar mensen als ze zitten te eten.’

Eén van mijn doelen voor 2018 is om negatieve mindset, die lage frequentie, zoals dat wordt benoemd in de vertaalde bestseller Think and Grow Rich, destructieve gedachten en emoties te elimineren. Dat is wel een dingetje voor mij. Ik kan die man zijn die man die stopt met zijn vrachtwagen voor het zebrapad om een oud omaatje te laten oversteken (dat gebeurde tijdens mijn rijexamen e achter c en geslaagd), maar ik kan ook die man zijn die je op je smoel slaat als je me afsnijdt in het verkeer.

‘But you want justify. Rippin’ someone’s head off.’ Break Stuff.

‘De mens wordt gemaakt of te gronde gericht door zichzelf; in het arsenaal van gedachten smeedt hij de wapens waarmee hij zichzelf vernietigt; ook bezit hij het gereedschap waarmee hij zichzelf een hemelse verblijfplaats van vreugde, kracht en vrede kan bouwen’, citeert Pilarczyk James Allen in het boek Leef je mooiste leven. ‘Het duiveltje in ons is oordelend, onverschillig en soms destructief. Het engeltje in ons is vrolijk, vreedzaam en heeft compassie. Elke dag begeven wij ons in het speelveld tussen deze twee uitersten.’

‘Gedachten zijn dingen. Gedachten zijn magneten. Gedachten hebben magnetische kracht. Gedachten bepalen hoe we ons voelen, wat we doen en hoe we reageren’, is terug te vinden in Think and Grow Rich. De bestseller uit 1937 van Napoleon Hill en ‘Zeven eigenschappen van effectief leiderschap’ van Stephen Covey had ik liever eerder bestudeerd. Covey zou verplichte kost moeten zijn. Autosuggestie, verbeeldingskracht en visualisatie. Onderwerpen die terug te vinden zijn in Think and Grow Rich. Ik nam de proef op de som. Je kon een uur videocoaching winnen met Michael Pilarzcyk als je een recensie schreef over het boek Leef je mooiste leven. Arrogant misschien, maar ik wist meteen dat ik ging winnen. Waar ga ik het over hebben tijdens de videocoaching? En waar ga ik het over hebben in de recensie? Die volgorde doorliep ik in mijn gedachten.

Ik schreef het stuk ‘Waak over het arsenaal van je gedachten’: https://www.facebook.com/sjaak.degroep/posts/10206355558607903:0

Het ging onder meer over ‘De kracht van gedachten. Gedachten zijn dingen.’ Ik moest aan deze passage denken toen ik de vijfdelige, fascinerende documentaire bekeek over O J Simpson: Made in America. Regisseur Ezra Edelman vertelt het bizarre, waargebeurde verhaal over de succesvolle sportheld én acteur O J Simpson. Simpson had ook een duistere kant, blijkt uit de documentaire. Hij mishandelde zijn vrouw en liep met de gedachte rond haar te vermoorden. ‘I could kill that woman.’ We weten hoe het afliep. ‘In het arsenaal van gedachten smeedt hij de wapens waarmee hij zichzelf vernietigt.’

In podcast 37 van Master Your Mindset Podcast hoorde ik dat ik had gewonnen. Kwam het door de visualisatie of had ik gewoon een goede pen? The Law of Attraction kwam voorbij. Jim Carrey, Oprah Winfrey en Will Smith visualiseerden hun succes toen ze nog niet succesvol waren. Vraag aan het Universum, heb een standvastig geloof daarin en je zult het krijgen, is te lezen in Think and Grow Rich. Is dat Universum de Oneindige Intelligentie, de Intelligente Ontwerper, de Creator, onze Schepper, God?  ‘Bid en u zal gegeven worden’, leert de christelijke traditie. Maar krijgen we alles door het simpelweg te vragen? Een leven vol drank, hoeren en gokken is op de lange termijn niet goed voor een man. Vragen naar iets moois als de vruchten van de geest lijkt me een beter plan om de beste versie van mezelf te worden. Liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, trouw, zachtmoedigheid, zelfbeheersing.

Ik geloof dat positieve gedachten positiviteit aantrekt en andersom. De persoonlijke ontwikkeling van dit jaar was voor mij de aanzet om tegelijkertijd andere bronnen te bestuderen. Ik las boeken van de Duitse Benedictijnerpater Anselm Grün en het boek De Ongetemde Man van John Eldredge. Dat boek stond al heel lang in mijn boekenkast. In het boek waarin de auteur de mannelijke ziel blootlegt, komt meerdere malen William Wallace voorbij, Mel Gibson in de film Braveheart. In mijn woonkamer hangt een groot schilderij van Wallace en herinnert me eraan wat een man eigenlijk hoort te zijn: een strijder die vecht voor een hoger ideaal.

In De Ongetemde Man wordt gesproken over De Vijand, die in Leef je mooiste leven het duiveltje wordt genoemd. De Vijand, het duiveltje, duistere krachten, zorgen ervoor dat er een burgeroorlog woedt in ons binnenste. Hij stookt, wil ons ten gronde richten en hij vindt het vreselijk dat ik dit verhaal over de vruchten van de geest hier voorlees. ‘Het vlees is een zelfzuchtig zwijn. Er is een burgeroorlog gaande in ons binnenste. Er huist een verrader in ons die oorlog voert met ons ware hart dat aan de zijde van Gods geest in ons strijdt’, schrijft Eldredge.

Wat hier tegen te doen? Waakzaam zijn. Een moment helemaal niets. Ga zittenen en doe niets. ‘In de stilte hoor je alles.’ Doe ademhalingsoefeningen, mediteer of bid. Train je geest tegen negatieve aanvallen die je gedachten kunnen vergiftigen.  Ik vind deze opdracht nog steeds moeilijk om gedisciplineerd uit te voeren. Ik vul al mijn tijd het liefst op met activiteiten. Hier valt voor mij nog genoeg winst te behalen. Zitten en even helemaal niets. Luisteren naar gedachten en wat die mij eigenlijk willen zeggen. En destructieve negatieve gedachten bestuderen (is het oude pijn of wraak?) en dan de deur wijzen.

Wat zijn je kernwaarden? Op het hbo had ik mijn kernwaarden ooit wel opgeschreven, maar waarden veranderen naarmate je ouder wordt.  Mijn waarden zijn: 1. Soevereiniteit/ autonomie/vrijheid. 2. Authenticiteit.  3. Gezondheid en vitaliteit. 4. Persoonlijke ontwikkeling/groei/bloei/transformatie. 5. Humor, avontuur en pionierschap. 6. Veelzijdigheid.

Als je dicht bij je waarden blijft, weet je of een beslissing goed is. Ik heb bijvoorbeeld avonturen nodig in mijn leven om gepassioneerd te blijven. Afgelopen november liep ik de New York City Marathon. Ik genoot met volle teugen van deze wereldstad. Ik kwam opgeladen en terug in Nederland. Ik hunker naar (media)reizen. Afreizen naar een land, daar iets leuks doen, verhalen schrijven, marathon lopen en terugkeren. De marathon. Veel coaches onder anderen Michael Pilarczyk alsook Jan-Paul Klein Poelhuis en Wendelien van Daal gebruiken de marathon als metafoor voor het leven. Een marathon loop je niet binnen één dag. Dat vergt trainen, trainen, trainen. Dat geldt ook voor je mind. Dat vraagt om ‘emotionele fitness’, schreef Pilarczyk.

Als radioman denkt Pilarczyk in radiofrequenties. Wat je uitzendt, krijg je net zo hard weer terug, zei hij eens. Negatieve gedachten trekken een negatief leven aan. Een positieve mindset trekt een positief leven aan. ‘Met vriendelijkheid en een lach reis je de hele wereld over.’ En: ‘Gedachten worden frequenties die als trillingen het universum ingaan en trekken op magnetische wijze soortgelijke dingen aan.’

Emotionele fitness. Je kunt heel goed op weg zijn, nieuwe denkpatronen hebben aangeleerd, maar er hoeft maar één ding te gebeuren en je vervalt weer in oud gedrag. Kom dan maar weer eens uit die negatieve mindset, ‘een lage frequentie. Boosaardig, verbitterd, angstig, twijfelend, woest.’ Die fitness is voor mij elke dag hard nodig, maar ik geloof dat als ik een marathon kan rennen, ik dit ook voor elkaar ga krijgen.

De schaakmetafoor kwam voorbij en timemanagement. Ik ben een schaakspeler en ironisch genoeg kom ik altijd in zware tijdnood achter het bord. Ik denk te lang na, bekijk teveel opties. Hoe symbolisch voor mijn leven. Ik kan een weifelaar zijn, maar als ik in tijdnood kom, speel ik vaak mijn beste schaak door snel te beslissen. Ik schaak al heel mijn leven en ik heb een haatliefdeverhouding met dat spel. De laatste jaren heb ik het idee dat ik dat mysterieuze denkspel met ontiegelijk veel mogelijkheden eindelijk begin te doorgronden. Toen ik het mooie citaat van Tony Robbins las: ‘Stop being the chess piece’ become the chessplayer’,  besefte ik dat dat voor mij geldt op de 64 velden, maar meer en meer ook in het leven. Maar ik ben er nog niet en er zal altijd gewerkt moeten worden om een level hoger te komen in het leven. ‘The road to success is always under construction.’

‘Word de schaakspeler en stop het schaakstuk te zijn’, zou ik andere mensen willen meegeven. Dat heet persoonlijk leiderschap. Jij speelt het spel van het leven volgens jouw regels. Je wordt als schaakstuk niet achteloos in de doos gegooid. Jij zit achter het bord en met de juiste tactiek en strategie ga je winnen. Het is nooit te laat om de schaakspeler te worden. ‘It’s never too late To change lanes’ zingt de Britse zanger Kelly Jones van de Stereophonics in het nummer Rewind.

‘Cause change is okay What’s the point in staying the same Regrets, forget what’s dead and gone. If you could rewind your time Would you change your life? Rewind your time Would you change your life?’

‘Onze toekomst wordt iedere dag korter’, las ik in de online masterclass. ‘Het leven is een schaakspel. Onze tegenspeler is de tijd. En van die tijd heeft nog nooit iemand gewonnen.’ Prachtig citaat, zowel voor achter het schaakbord, maar ook in het leven.

‘Remembering that you are going to die is the best way I know to avoid the trap of thinking you have something to lose. You are already naked. There is no reason not to follow your heart’, zei Steve Jobs in een beroemde toespraak uit 2005 nadat hij te horen had gekregen dat hij leed aan alvleesklierkanker. ‘Over honderd jaar is alles wat nu van ons is, dan van iemand anders. Alles gaat voorbij’, citeer ik nogmaals Pilarczyk. Ik kijk ’s avonds voor het slapen gaan geregeld uit mijn raam van mijn jarendertigwoning en aanschouw de prachtige oudste kerk uit mijn dorp die stamt uit de zestiende eeuw.  Hoeveel mensen keken met dezelfde verwondering naar die toren en zijn er nu niet meer? Als ik in een filosofische bui ben vraag ik me dat iedere keer af.  Jaren geleden liep ik op over het festivalterrein van Lowlands. Karel, een druk baasje en een broertje van een maatje, zong op die bloedhete middag:  ‘Over 100 jaar zijn jullie allemaal dood. En wij ook.’ Het klonk grotesk, maar er zat een waarheid in die ik nooit zal vergeten. Ik keek naar die enorme massa mensen met een biertje in mijn hand. En besefte: over 100 jaar zijn we allemaal dood.

Dus leef.

Sjaak van de Groep

 

 

 

‘Hardlopen, voeding en mindset’

Ik schrijf maandelijks twee blogs op OERsterk. ‘Leefstijl is het sleutelwoord. In ons concept kijken we naar voeding, beweging, ontspanning en mindset. We maken je leider van je gezondheid’, schrijft Drs. Richard de Leth op OERsterk.

Ik blog over hardlopen, voeding en mindset.

Klik op de volgende links om mijn blogs te lezen.

https://www.oersterk.nu/gastblogs/even-voorstellen-sjaak-van-de-groep/

https://www.oersterk.nu/gastblogs/sjaak-kruipt-de-marathon/

https://www.oersterk.nu/gastblogs/kip-zonder-kop-race/

‘Word een leider in plaats van leider’

Verslag doen van de Inspiratie dag voor AD Amersfoortse Courant op de Internationale school voor Wijsbegeerte in Leusden én een cursus Stoïcijnse Filosofie volgen.

Twee vliegen in één klap. En wat een feest om dan verslaggever te zijn.

Om in de geest van wijlen filosoof René Gude te blijven: ‘Het zijn niet de dingen die ons verwarren maar onze gedachten over de dingen.’

Onze gedachten. Eén van de dingen die ik leerde: tijdens de workshop was het filosofisch A-B-C-D-EEEEETJE. Begin met de A, de Aanleiding waarin je een vervelend gevoel kreeg. Bijvoorbeeld: het regent. Dat het regent is een feit. Het gaat erom hoe je regen Bekijkt, Beoordeelt. De regen is de Boosdoener van hoe jij je voelt. Geef het gevoel, de emotie, een naam (irritatie, spijt, teleurstelling, angst). Plaats twee gedachten bij B, hoe je het Bekijkt en Beoordeelt. Dat heeft namelijk een Consequentie: de emotie. In de filosofie barst dan een Discussie los om de B te bestrijden oftewel het Dimmen van B. Het Dikke Ik wordt Emotioneel. Bij D plaats je nieuwe gedachten die ingaan tegen B. Van elke twee gedachten die nodig zijn voor één emotie, stelt filosoof Miriam van Reijen, wordt er één bestreden, gerelativeerd en ontkracht. Want als je D denkt, heb je geen emotie bij C. Bewust worden en de normen aanpakken bij B heeft Effect: gemoedsrust. Vanuit die rust kun je Effectieve actie ondernemen.

Nieuwe rationele gedachten zijn te trainen.

Het regent, maar dat is niet erg. Ik doe mijn laarzen aan en dans in de plassen.

Het regent. Ik pak de auto wel. Het regent. Daar zouden ze in de Hoorn van Afrika op dit moment maar wat blij mee zijn.

Lees de korte reportage van de Inspiratie dag hieronder:

Bron: ad.nl 6 februari 2017: http://www.ad.nl/amersfoort/schoonheid-van-het-leven-schuilt-in-de-eindigheid~a3e1da92/

Babs van den Bergh (geheel links) filosoof en weduwe van René Gude begeleidde de filosofische wandeling.

Babs van den Bergh (geheel links) filosoof en weduwe van René Gude begeleidde de filosofische wandeling.

‘Het beest van de dood in de bek kijken.’ Hetwaren de woorden van wijlen denker des vaderlands René Gude, die wist dat zijn einde naderde en de filosofie gebruikte als baken van rust voor zichzelf en voor anderen.

Ina van der Meulen (43) begrijpt die zin als geen ander. Zij kreeg in 2013 te horen dat ze een niet operabele kwaadaardige hersentumor had en ongeneeslijk ziek was. Door het humeurmanagement van Gude toe te passen, wist ze haar verdriet om te zetten in acceptatie.

,,De schoonheid van het leven bevindt zich in de eindigheid. Hoe ga je om met chronisch ziek zijn? Leef je van scan naar scan of haal je kracht uit jezelf?,” zegt ze terwijl ze haar hand op haar hart legt. Ze koos voor het laatste en richtte met Gert Willem Haasnoot LevenXL op, een stichting die volgens Van der Meulen de rollen omdraait. ,,De gezonde mens wordt door de zieke gecoacht. Dat inspireert beiden.”

Vechten

QuoteHet zijn niet de dingen die ons in verwarring brengen, maar onze gedachten over de dingen

filosoof René Gude

Een kleine 150 bezoekers uit heel het land reisden af naar Leusden voor de workshops, stand-up filosofie en cabaret. Zo ook een stel uit Limburg dat liever anoniem blijft. Hij overleefde een beroerte, zij herstelt van borstkanker. ,,In 2009 werd ik als voetganger ook nog aangereden door een auto. Ik lag op de grond en dacht: ik adem dus ik leef, dus moet ik vechten,” zegt ze.

De Limburgse, die haar houvast zoekt bij de Stoïcijnen, volgt de workshop Stoïcijnse filosofie van Miriam van Reijen. De filosoof legt uit dat ‘normatieve gedachten vaak botsen met de werkelijkheid’, en daar komt Gude om de hoek kijken die zei: ‘Het zijn niet de dingen die ons in verwarring brengen, maar onze gedachten over de dingen.’

Iedere negatieve ervaring of ernstige ziekte kan je toch motiveren om betekenisvol te leven, luidt de boodschap. Van Reijen sommeert de cursisten om de normen aan te pakken en om in actie te komen. ,,Geef me de moed om te veranderen wat ik kan veranderen,” citeert ze Franciscus van Assisi. ,,Word een leider in plaats van een lijder.”

Met die woorden in het achterhoofd gaan de jassen aan. Babs van den Bergh, filosoof en weduwe van Gude, betreedt het groene landschap achter landgoed ISVW, voor een filosofische wandeling. ,,Een dag nadat we hoorden dat medici niets meer voor hem konden betekenen, viel MH17 uit de lucht”, vertelt ze aan de groep. ,,Wat hadden wij dan een geluk dat alles nog gezegd kon worden in de maanden die volgden.”

Stand-up

Gelachen werd er ook. Gude ligt begraven op een dodenakker langs de Leusdense Dodeweg. Van den Bergh: ,,Maar ga je het hoekje om, dan kom je op de Paradijsweg”, grapte René dan. En tijdens een luchtige stand-up filosofie, eerder die zaterdag, kregen twee filosofen de vraag hoe de filosofie de angst voor de dood ziet. Die is irrationeel, antwoordde filosofe Marthe Kerkwijk. ,,Zolang wij er zijn, is de dood er niet en wanneer de dood er is, zijn wij er niet.”

De Inspiratie dag eindigde met het uitreiken van het eerste boek ‘Wat je nog niet doodt, maakt je sterker’ aan Babs van den Bergh, filosoof en weduwe van René Gude.

Het boek bevat persoonlijke verhalen van ernstig zieke mensen, onderbouwd met filosofische kennis en oefeningen die voor iedereen relevant zijn. ‘Wat je nog niet doodt, maakt je sterker’ kost 14,95 euro en is te bestellen via Bol.com.

Van wieg tot graf

Ik schrijf wekelijks ‘Van wieg tot graf’ in AD Amersfoortse Courant. In deze rubriek portretteer ik mensen met een bijzonder verhaal uit de regio Amersfoort die zijn overleden. Ken jij iemand die niet vergeten mag worden? Laat het me weten: info@sjaakvandegroep.nl

Afgelopen dinsdag 29 november 2016 stond dit verhaal in de krant én op de website van het AD: http://www.ad.nl/dossier-amersfoort/een-principieel-mens~a59cfb33/  Op dinsdag 11 december 2016 vertelt zijn zoon Folkert meer over hem in ‘Kind van de rekening’ in KRO Kruispunt.

Sjaak liep de marathon

Na 4 uur, 34 minuten en 3 seconden kwam er een einde aan het journalistieke project ‘Sjaak loopt de marathon.’ Kun je je als ongetraind hardloper binnen een jaar klaarstomen voor een marathon, vroeg ik me af? Ja, dat kan. Ik deed maandelijks verslag in het regionale katern van AD Amersfoortse Courant. In New York maakte ik de volgende beelden voor RTV Bunschoten:

https://www.youtube.com/watch?v=xSAGpsoGVMU&t=1s

Mijn laatste blog op de website loopvoorcliniclowns.nl: http://www.loopvoorcliniclowns.nl/nym-2016/2016/11/16/short-is-the-pain-long-is-the-pride/

Central Park! Nog vier kilometer. De clownsneus? Ik liep voor Cliniclowns Amersfoort.

Central Park! Nog vier kilometer. De clownsneus? Ik liep voor Cliniclowns Amersfoort.

 

 

Teenyoga en zonnegroet

Woensdag 31 augustus. Nog 67 dagen tot New York City Marathon! Vandaag verscheen in AD Amersfoortse Courant deel 8 van Sjaak loopt de marathon. Hardlopen is hot. Journalist Sjaak van de Groep gaat op ontdekkingstocht in de hardloopwereld. In de rubriek ‘Sjaak loopt de marathon’ stoomt hij zichzelf klaar voor het ultieme doel: het uitrennen van die 42,195 km.

Ultraloper Scott Jurek citeert in zijn boek Eet en Ren zijn yogaleraar: ,,Blessures zijn onze beste leraren.” Dat geloof ik zeker. Mijn lopersknie had ik te danken aan een disbalans in mijn spieren. De vele krachttrainingen en rompoefeningen werpen hun vruchten af. Ik leer te luisteren naar mijn lichaam.

Ik ontdek keer op keer nieuwe dingen waar ik aan moet werken. Gelukkig heb ik nog 67 dagen tot New York City Marathon. Afgelopen zondag trainde ik met de groep hardlopers van het Cliniclownteam. We renden tien kilometer op marathontempo, deden hierna krachtoefeningen, vervolgens liepen we nog vijf kilometer, om af te sluiten met een intervaltraining. Halverwege de training voelde ik steken in mijn voetzolen en kreeg kramp in mijn linkerschouder. En dan duurt zo’n training lang.

Eén van de begeleiders wees me op mijn loophouding. Mijn schouders hingen te ver naar voren, mijn bovenlichaam moet dan harder werken, kortom verspilde energie. Schouders meer naar achteren dus.

Middenrif

Mijn schouders zitten vaker vast. Ik adem zoals veel mensen kort in door de borst. Scott Jurek stelt dat vanuit het middenrif ademen beter is. Hij zegt bovendien dat een bewuste, diepe ademhaling het lichaam helpt herstellen en goed is voor geest en emoties. Ademhalen door je neus vertraagt de hartslag en helpt je hersenactiviteit, ervoer hij. Een yogi vertelde Jurek: ,,De neus is om adem te halen, de mond om te eten.”

Jurek ademt door zijn neus als hij ultramarathons loopt. Ik nam de proef op de som en concludeerde dat die techniek niet eenvoudig is als je vermoeit raakt. Yoga en hardlopen zijn niettemin een goede combinatie, roepen experts. Het bevordert flexibiliteit, lichaamsbewustzijn en concentratie.

Mijn begeleider schrijft meerdere keren per week de yogaoefening zonnegroet voor: een warming-up waarbij je ook goed op je ademhaling let en geduld en rust moet zien te vinden op je matje. Rust én geduld. Geduld dus. Opschieten!

Explosief

Twee weken geleden was ik het marathontempo helemaal beu. Ik wilde explosief lopen na een drukke kantoordag. Het werd mijn snelste tien kilometer tot nog toe: 54 minuten en 25 seconden. De dagen erna betaalde ik de prijs: meer spierpijn dan normaal. Maar niet getreurd. Ik sloeg twee dagen later een duurtraining van twee uur over (luisteren naar het lichaam) om een paar dagen later weer 14 kilometer te hardlopen.

Een training overslaan is helemaal zo gek niet;  herstel van spieren is belangrijker. Ik investeer meer tijd in oefeningen. Opwarmen met yoga bijvoorbeeld. Tip uit het boek 1001 Hardlooptips van Runnersworld.  Sta op je rechtervoet staan, buig voorover en zwaai je linkerbeen naar achteren. Tik de grond aan met je linkerhand en keer terug naar normale positie. Dit activeert je rompspieren, maar ik voel vooral mijn hamstrings en bilspieren.

Wel eens gehoord van teenyoga? Grote tenen zijn belangrijk voor hardlopers. Ik probeer tip 737: omgevouwen grote teen. Buig je grote teen tot onder je voet en houd zo lang mogelijk vast. Je kunt dit ook doen door je overige vier tenen te buigen en je grote teen in normale houding te houden. Alle teentjes helpen in de aanloop naar 6 november.

Deel 7 is hier te lezen: http://www.loopvoorcliniclowns.nl/nym-2016/2016/07/27/sprinkhaan-en-de-heilige-haring/

Deel 6: http://www.loopvoorcliniclowns.nl/nym-2016/2016/06/29/cliniclowns-en-de-new-york-city-marathon-2/

Deel 5: http://www.loopvoorcliniclowns.nl/nym-2016/2016/06/29/glad-ijs-korrel-zout/

Deel 4: http://www.loopvoorcliniclowns.nl/nym-2016/2016/04/27/rebel-en-superman/IMG_5847

 

Hij voelde hoe God nabij was

Vandaag, 3 mei 2016 , stond in het AD Amersfoortse Courant het postuum over het leven van pastoraal werker Jan Vernooij. Op de foto spreekt hij de zegebede uit in de Pax-Christi kerk in Lelystad tijdens zijn afscheid in september 2014.

Jan Vernooij

 

 

 

Jan Vernooij (1949-2016)

Het was een feestje, het afscheid van pastoraal werker Jan Vernooij, in september 2014. De Pax-Christi kerk in Lelystad was goed gevuld. Veel parochianen namen afscheid van de bezorgde, kordate no-nonsenspastor die met pensioen ging en die een speciaal plaatsje in hun hart had verworven.

Vernooij had nog plannen genoeg. Een jaar eerder was hij als groepsleider zes dagen gaan pelgrimeren in Rome. Dat wilde hij vaker doen. Maar toen kreeg hij te horen dat hij leed aan een agressieve vorm van prostaatkanker. ,,Dat hakte erin,” mailde Vernooij naar Paul Kempers van de Rooms-katholieke geloofsgemeenschap Harderwijk.

,,Ik voel me gedwongen na te denken en te handelen over de waarschijnlijkheid dat ik geen járen meer krijg,” schreef Vernooij. ,,Hoe kan ik ontvankelijk leven?

Hoe ben, hoe blijf, ik innerlijk vrij en mezelf?,” vroeg hij zich af. ,,Ik ben mijn ziekte niet. Ik heb het. Ik wil er niet aan vastzitten, maar er een beetje boven uitstijgen. Dat heeft ook te maken met mijn geloof. Ik voel hoe God mij nabij is, en dat dat zo zal blijven. Dat is de hemel, voorbij de grens van het aardse leven. Zonder dat je vastzit aan je lijf en aan de problemen die dat lijf je kan geven. Op die momenten ervaar ik juist ook nu die hemel, dat er liefde is, dankbaarheid, verbondenheid, met mensen uit heden en verleden. Ik ben natuurlijk ook wel angstig en verdrietig, maar het vertrouwen en geloof is er gelukkig ook.”

Vernooij wilde van jongs af aan priester worden. Toen hij twaalf was volgde hij onderwijs op het kleinseminarie, waar hij werd voorbereid op de priesteropleiding. De rooms-Katholieke kerk sprak hem erg aan, vertelde hij eind jaren negentig aan deze krant. Vernooij wilde er zijn voor de medemens. Maar priester werd hij nooit. Hij was geen voorstander van het celibaat. ,,Om goed pastoraat te kunnen doen, hoef je niet ongehuwd te zijn. Integendeel. Je moet goed in je vel zitten,” tekende deze krant op. Hij zou later in het huwelijk treden met Piety. Ze kregen drie dochters: Floor, Babs en Lotje en werden gezegend met zes kleinkinderen.

Vernooij realiseerde zich toentertijd dat er door zijn opvatting over het celibaat geen toekomst voor hem was weggelegd in de kerk. Maar door het toenemende priestertekort in de jaren zeventig, riep aartbisschop Bernardus Alfrink studenten op om toch hun studie af te maken. Als ze geen priester wilde worden, dan konden ze altijd nog pastoraal werk doen. En zo geschiedde.

In 1977 werd Vernooij benoemd tot pastoraal werker in een parochie in Utrecht. Hij zou later zijn werk in het pastoraat voortzetten in Apeldoorn, de regio Amersfoort en Flevoland. Parochianen herinneren Vernooij als een enthousiast pastoraal werker, bevlogen in de liturgie, had soms lak aan regeltjes, maar was een pastor met een passie voor preken en catecheet. Hij was een opbouwwerker en een drijvende kracht in de pastorale teams waar hij werkte. Hij was ook een harde werker die met humor en een lied, en een oprecht geloof in God én mensen zijn weg ging in het pastoraat.

De R.K Parochie Onze Lieve Vrouw stelt dat de oecumene, de groei naar religieuze diversiteit, hem na aan het hart lag. ,,In Nieuwland stond hij aan de wieg van de oecumenische samenwerking rond De Herberg en in Bunschoten gaf hij de katholieke gemeenschap mede gezicht naar de protestantse kerken toe.”

 De oecumenische gemeente paste in zijn geloofsbeleving, vertelde hij aan deze krant. ,,De leer moet er zijn voor de mensen en niet andersom. Ik wil de Bijbel niet uitleggen, maar ik wil een Bijbelverhaal vertellen en kijken hoe de mensen erin passen. Dan ontdek je vragen waar soms geen antwoorden op zijn. Ik sta naast de mensen in hun protest en vragen. Het grootste verschil met vroeger is dat ik het ook allemaal niet weet,” zei Vernooij.

Vernooij bespeurde dat door de oecumene de protestanten en de katholieken van elkaar leerden. ,,Ik ben er een betere katholiek door geworden en de tradities en gebruiken meer gaan waarderen. Katholieken lezen nu de Bijbel thuis. We geven zelfs een huwelijksbijbel weg. De protestanten vinden mijn gezang weer prachtig. En zij leren meer met symbolen te werken.”

 Oecumene of niet, hij bleef zijn kerk trouw. ,,Ik ben van huis uit katholiek en voel me meer thuis in de katholieke kerk. Ik vind het op zijn tijd heel lekker een ouderwetse roomse mis mee te maken,” vertelde hij.

Hij had ook iets met Rome. Jaren geleden maakte hij een pelgrimsfietstocht naar Rome en Assisi. ,,Als pelgrim ben je helemaal weg. Je zit niet meer vast aan de dingen waar je dagelijks mee bezig bent. Er ontstaan nieuwe ideeën. Pelgrimeren is eigenlijk het wegtrekken uit je oude leven naar het nieuwe, het achterlaten van wat je vasthield.”

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rebel en Superman

Vandaag, op Koningsdag, is aflevering 4 verschenen van Sjaak loopt de marathon in AD Amersfoortse Courant. Veel leesplezier!

Hardlopen is hot. Journalist Sjaak van de Groep gaat op ontdekkingstocht in de hardloopwereld. In de rubriek ‘Sjaak loopt de marathon’ stoomt hij zichzelf klaar voor het ultieme doel: het uitrennen van die 42,195 km.

Aflevering 4: De sportschool.

IMG_4782

Ik slikte twee weken lang een maagbeschermer bij de ontstekingsremmer Diclofenac (50mg), ‘het snoepje voor iedere hardloper.’ Je moet wat. Ik voelde mijn linkerkniepees over een bot schuren en liep zelfs mank. De kuur sloeg aan.

Fysio’s en de sportarts adviseerden mij om daarbij mijn spieren te rekken en strekken. Het stimuleert de doorbloeding, spieren worden flexibeler. En hoewel de meningen daarover verdeeld zijn, ontwikkel ik toch een rek- en strekfetisj. Ik rek en strek tijdens een schaakpartij, in de trein, op mijn matje. Deze marathonobsessie begint groteske vormen aan te nemen. Ik sta er mee op en ga er mee naar bed.

De experts adviseerden ook aan ‘core stability’ (rompstabiliteit) te doen. Nooit van gehoord. Sterke romp-, heup-, en beenspieren creëren stabiliteit. Een marathon is meer dan alleen als een blind paard hardlopen. Mijn spieren en pezen moeten sterker worden. Core stability werkt preventief tegen blessures. Had ik dat maar eerder geweten.

Het klinkt logisch. Hoe komt voetballer Ronaldo aan zo’n strakke torso? Het schijnt dat hij duizenden sit-ups per dag doet. Core stability schijnt vaste prik te zijn bij meerdere sporten, leert een rondvraag.

Ik ben om en oefen elke dag. De plank. De zijwaartse plank: op een zij liggen, bovenlichaam leunt op je arm, elleboog recht onder je schouder en planken maar. De eerste paar keer kreeg ik mezelf nauwelijks omhoog. Maar, ha! Laatst op die verjaardag, einde van de avond,  kwam de zijwaartse plank van stal. En dat dertig seconden lang.

Ik merk dat ik snel sterker word. Dat ruikt naar meer. De afgelopen zeven jaar trainde ik in verschillende sportscholen. Hoewel, trainde? Ik deed wat oefeningen op mijn dooie gemakje. Het is vaste prik geworden. Donderdagavond, sportschool Rebel, Bunschoten. Een rebel in hardloopland. Door mijn beginnersgekloot voel ik me zo. En dan beginnen we bij de groepsles ‘buikspierkwartier’ ook nog met Superman. Handen en knieën op de mat, rechterarm uitsteken én linkerbeen. Linkerarm én rechterbeen. Dat vergt coördinatie.

Een gemêleerd gezelschap van jonge vrouwen en een oudere heer traint de buikspieren op een meeslepend muziekje. Het is wennen, zo’n eerste keer. Ik let goed op fitnessinstructeur Morris de Graaf (24), die op zijn rug ligt en in de lucht fietst met beide benen. De groep volgt.

Hierna werken we ons in het zweet tijdens crossfit.  Benodigdheden: een step en een halter met gewichten. En terwijl ik squat met de halter in mijn nek, roept Morris: ,,Kom haal er het maximale uit, bewegen!”

We sluiten de avond af met TRX, twee banden met twee handvatten, die in het plafond verankerd zitten. ,,Je traint hiermee op je eigen lichaamsgewicht,” zegt Morris. Ik hel voorover en druk me op. ,,Je traint ook de kleinere spiertjes rondom de grotere spieren,” aldus Morris. Hij heeft gelijk. De volgende ochtend voel ik spieren die ik nog nooit heb gevoeld. Vooral mijn armen moeten het ontgelden. Maar het voelt goed.